Batılılaşma meselesinin günlük hayata etkilerine romanlarında sık sık değinen Hüseyin Rahmi Gürpınar, Deli Filozofta, aklıselim sahibi bir bilgenin -gerek sokakta gerekse kendi ailesi nezdinde- düşüncelerini savunurken karşılaştığı zorluklara değiniyor.
Roman, Vakit gazetesinde tefrika edilmeden önce, Refik Ahmet Sevengil'e yazdığı 8 Eylül 1980 tarihli mektubunda usta yazar, bu yeni eserinden şu sözlerle bahsediyor:
"Şimdi Deli Filozof namında bir roman yazıyorum. Filozof, ...