Kimilerine göre şarkın filozofu, İslâm Birliği kahramanı, hürriyet ve özgürlüğün savunucusu, istibdatın muhalifi ve dinde reformun öncüsü olan Cemaleddin Afgani, dini hassasiyeti olmayan siyasi bir kişilik, batıda kurduğu gizli ilişkileriyle masonluğun Mısır ve İran'a taşıyıcısı, etkili hitabeti ile İslâm coğrafyasının oyalayıcısı, gittiği yerlerde İngilizlere sürekli zemin hazırlayan İranlı bir mason meşruiyetçi olarak karşımıza çıkmaktadır.
İran ve Osmanlı'nın ortak figüranı olarak ...